کارشناس تحقیقات گیاهپزشکی، بخش علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر
چکیده
موفقیت در کنترل بیولوژیکی آفات (کنترل به وسیله عوامل زنده طبیعی)، به میزان تولید مثل، بقاء و طول عمر دشمنان طبیعی بستگی دارد. برای اینکه این روش مؤثر باشد، معمولاً باید دشمنان طبیعی را چندین بار و در زمانهای مناسب به محیط وارد کرد تا هنگام ظهور آفت، به تعداد کافی وجود داشته باشند؛ اما از آنجا که این روش ممکن است پر هزینه باشد یک راهحل مناسب، پرورش جمعیت پایدار دشمنان طبیعی قبل از ورود آفات به گلخانه است. در این زمینه، "سیستم گیاه بانک" پیشنهاد شده است. در این سیستم، دشمنان طبیعی روی یک گیاه میزبان یا گیاه جایگزین پرورش مییابند که یک روش غیر شیمیایی برای کنترل آفات در محیطهای گلخانهای محسوب میشود. در یک مطالعه موردی، تأثیر سیستم گیاه بانک با استفاده از "باقلا و شته سیاه باقلا" بر عملکرد دو دشمن طبیعی (زنبور پارازیتوئید و کفشدوزک شکارگر) علیه آفت شته جالیز که یکی از آفات رایج در گلخانهها به ویژه کشت خیار است، در شرایط آزمایشگاهی بررسی شد. نتایج نشان داد زنبور پارازیتوئید ۳۳ درصد، کفشدوزک شکارگر ۶۳ درصد و رهاسازی ترکیبی این دو عامل ۷۸ درصد از جمعیت شتهها را کاهش دادند. همچنین درصد پارازیتیسم در تیمار زنبور به تنهایی، ۲۹ درصد و در تیمار ترکیبی ۵۵ درصد برآورد شد. به بیان دیگر بهترین عملکرد زمانی حاصل شد که هر دو دشمن طبیعی بهطور همزمان و در چارچوب سیستم گیاه بانک بهکار گرفته شدند. این روش بهعنوان یک راهکار عملی و پایدار برای کنترل آفات در گلخانههای خیار به گلخانهداران توصیه می-شود.
)